سيد جلال الدين آشتيانى
99
شرح مقدمه قيصرى بر فصوص الحكم ( فارسى )
[ مقدمه شارح ] بسم اللّه الرحمن الرحيم چون نظر نگارنده در شرح اين مقدمه ، و كذلك شرح اصل كتاب فصوص شيخ اكبر « رضوان اللّه عليه » ، تقرير مسائل فن عرفان به طريقهء اهل استدلال و نظر است ، لازم دانستم كه بسبك حكماى اشراق و مشاء « شكر اللّه سعيهم » ، موضوع علم تصوف و مسائل و مبادى آن را تقرير و بيان كنم . نظر به اينكه علم عرفان ، عالىترين علم است ، بايد موضوع آن نيز از موضوعات جميع علوم بحسب مفهوم و مصداق ، اعم باشد . حكماى الهى در فن برهان فرمودهاند : برترى علمى بر علم ديگر باعتبار اعميت موضوع آن علم است . علم الهى بواسطهء آنكه موضوعش اوسع از موضوعات ساير علوم است ، بهنحوى كه موضوعات علوم ديگر از مسائل و جزئيات اين علم محسوب مىشود . شرافت و برترى علمى بر علمى ، يا باعتبار اعميت و اشمليت موضوع و يا اشرفيت غرض يا موضوع مىباشد . جميع اين جهات در علم تصوف جمع است . « 1 »
--> ( 1 ) . موضوع علم كلام و علم الهى ، اگر چه بوجهى موضوع همين علم است ، و ليكن در علم كلام و الهى از كيفيت وصول عبد و رجوع او به حق اول و فناء در احديت و بقاء به حق ، كه مقصد مهم اين علم است بحث نمىشود .